The Game

Vrijdagavond was de première van The Game (Het Spel), in de Rotterdamse Schouwburg. Arabisch gesproken, Nederlandse boventiteling. Het Spel gaat over de oorlogssituatie in Gaza waar als gevolg van het Israelische beleg en het daarmee gepaard gaande beleid van uithongering, onthouding van basisbehoeften en rantsoenering van brandstof en electriciteit gebrek aan alles bestaat en men telkens in het donker zit.

Het stuk begint gelijk met het donderend geluid van vliegtuigen en bommen, het licht gaat uit en als het weer even aangaat moet heel snel het huis op orde gebracht worden. Maar het gaat niet over beschietingen, dood en verschrikking al klinkt van tijd tot tijd het bommengeluid. Het Spel is een absurdistische komedie waarin mensen de gekste dingen doen om aan zulke basisbehoeften (dit woord komt steeds terug) te komen als een blikje cola, wasmiddelen, of een paar velletjes papier. Vol onverwachte wendingen. De vraag wat zijn eigenlijk basisbehoeften? Nieuw ondergoed ook? Alleen voor wie trouwt. De vissen in de zee worden vriendelijk toegesproken. Het woord “vangen” is taboe. De vissen zijn de enigen die vrij zijn. Ze kunnen naar Europa zwemmen. Er is telkens sprake van “de demonstratie”. Wie doet er mee, wie niet? Anderhalf miljoen mensen op het strand. De vrienden, wie hoort erbij, wie niet. De loser. Dood willen en honger hebben.

In een korte nabespreking komt een vraag uit de zaal: een komedie, maar ik moest niet lachen. Hoe zit dat? Antwoord van Jan Willems, de regisseur: De mensen in Gaza en ook op de Westoever (bijvoorbeeld ten tijde van het langdurig beleg van de geboortekerk in Bethlehem in 2002) begrijpen elk subtiel woord of gebaar. Zij herkennen zich daarin en dat geeft lucht. Dat is zeker waar, maar het overbrengen van die subtiliteiten naar het welvarende Europa blijft een probleem. Het is net als met het vertalen van poezie. Poezie is wat verloren gaat in de vertaling (Robert Frost). Ook dat is waar, maar de ene vertaling is de andere niet. Dit spel over Gaza is een uitstekende vertaling. Heel menselijk, heel indringend. Knap werk van de schrijfster ook, Jackie Lubeck.

Het stuk is nog te zien in diverse steden, zie de speellijst